ADIM ADIM DELPHI - 1


Delphi’ye ilk girdiğinizde aşağıdaki gibi ekranla karşılacaksınız. Program 3 ana pencereden meydana geliyor. Form, Object Inspector (Nesne Denetleyicisi) ve Kontrol Paneli. Form1 başlıklı pencere bizim programımızın anasayfası oluyor. Yani çalışmalarımızı bu form üzerinde gerçekleştireceğiz. Object Inspector penceresi form ve bileşen ayarlarını değiştirebileceğimiz bölümdür. Kendi arasında “Properties” ve “Events” diye ikiye ayrılır. Bizim için gerekli olan fazlaca kullanacağımız bölüm “Properties” penceresidir…

Resimlerin Görüntülenmesine Izin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek Için Üye Ol veya Giris Yap

Bizim için gerekli olan bazı özellikleri kısaca açıklayalım…
Caption: Programımızın başlığını (adını) ve diğer bileşenlerin isimlerini buradan değiştirebilirsiniz. Varsayım olarak “Form1” yazar fakat bunu silip kendi programımızın ismini yazabilirsiniz…

Color: Programımızın zemin renginin değiştirilmesini sağlar.
BorderIcons: Programımızın sağ üst köşesinde bulunan “Simge Durumuna Küçült”, “Ekranı Kapla”, “Kapat” simgelerini buradan kaldırabilir veya aktif yapabilirsiniz. Yanındaki +’ya basarsanız karşınıza seçenekler çıkacaktır.

---Minimize: Simge Durumuna Küçüt
---Maximize: Ekranı Kapla
True olanlar şu an aktif, False olanlar ise kapalı anlamına gelmektedir…

BorderStyle+: Programın boyutlarının değiştirilmesinin serbest yada kapalı olması ayarlanır… Normalde “bsSizeable”dir. Bu, programın boyutunu herkes istediği gibi ayarlayabilir anlamına gelmektedir. (Örneğin mouse’u programımızda sağ alt köşeye götürürsek, bir ok çıkar ve istediğimiz gibi genişletip daraltabiliriz). Eğer boyutu sabitlemek ve başkalarının değiştirmesini engellemek için “bsSingle” seçeneğini kullanınız. Geri kalanları kullanmaya gerek olmadığı için açıklamıyorum…

Font+: Program (form) üzerindeki yazıların şeklini, rengini, boyutunu ayarlayabilirsiniz…

Auto Size: Programın boyutlarını kendi otomatik olarak ayarlamaktadır. Fakat kullanmanızı pek tavsiye etmem. Ama kullanmak için “True” yapabilirsiniz…

Enabled: Formda bulunan bir bileşeni (bileşenler program üzerine eklenen butonlar, metinler gibi şeylerin genel adı olarak nitelendirilmiştir) aktif yada kullanılmaz yapar. Bizim işimize yaramayacak… :-)

Constraints+: Programın boyutlarını sayı cinsinden ayarlamamızı sağlar. Pek de kullanışlı değildir. Elle ayarlamak daha kolay…
Geri kalan özelliklere yeri geldiği zaman tekrar değineceğiz. Şimdi gelelim ”Events”e. buradaki özellikler direkt olarak bileşenlerle ilgili olduğu için fazla bi açıklamaya gerek yok ama ben size kısaca en önemlilerini açıklayayım.
Örneğin form (programımız) üzerinde bir buton var.

OnClick: Butona bir kez tıklamayla başlatılacak uygulama buradan ayarlanır…

OnDblClick: Buton yada herhangi bir düğmeye iki kez tıklamayla başlatılacak olan uygulama buradan ayarlanır..
Mesala butona tıklayınca başka bir pencere (form) açılsın. Butona “OnClick” komutuyla gerekli kodu verirsek pencere bir kez tıklamayla açılır. Ama “OnDblClick” komutuyla gerekli kodu verirsek pencere iki kez tıklamayla açılır…
Bileşenler (Hani hep bahsederdik :-)

Resimlerin Görüntülenmesine Izin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek Için Üye Ol veya Giris Yap

Bileşenler form’a eklenen butonları ve bizim için gerekli olan bir çok aracı barındırmaktadır. Bileşenler gördüğünüz gibi 18 sayfadan oluşuyor (Standard, Additional, Win32, System … vs vs.) Programcıların genellikle en çok kullandığı bölümler ilk 3 bölümdür. Tabii diğerleri de yeri geldiğinde kullanılmaktadır… Form’a (programımıza) yeni bileşen eklemek için kontrol panelinden istediğiniz bir bileşene tıklayın ve sonra da form üzerinde herhangi bir boş yere tıklayın. Bileşen form üzerine yerleştirilecektir… Size tavsiyem sırasıyla tüm bileşenleri form üzerine yerleştirin. Neyin ne olduğunu daha iyi anlarsınız… Bileşenin adını öğrenmek için mouse’u bileşenin üstüne götürerek bekleyiniz. Böylece bileşenlerin adlarını da öğrenmiş olacaksınız… Bazı bileşenleri size açıklayacağım…

Button: Bu bileşen sayesinde form (programımız) üzerine düğmeler yerleştirebilir ve bu düğmelere programın çaışması sırasında basıldığı zaman geröekleşmesini istediğimiz bileşenleri bağlayabiliriz… Programcılar tarafından çok kullanılır ve her programda mutlaka bir butona rastlarsınız… Form’a bir buton eklediğinize buton üzerindeki isim “Button1” olarak geçer. Biz bunu “Object Inspector” penceresindeki Caption bölümünden değiştirebiliriz.
Label: Form üzerine sadece yazı yazmak için kullanılan bir bileşendir. Label’i eklediğiniz takdirde “Object Inspector” penceresindeki “Caption” bölümüne istediğiniz yazıyı girebilirsiniz…

Image: “Additional” bölümünde bulunan Image bileşenini kullanarak form üzerine her hangi bir resim dosyası yada ikon (.ico) dosyası koymanız mümkündür. Bir resim koymak için Image bileşenine tıklayın ve form üzerine gelerek boş bir yere tıklayın. Şeffaf bir kare şekli belirecektir. Onun üstüne iki kez tıklayın ve gelen pencerede “Load” ı tıklayarak karşınıza çıkan pencereden istediğiniz resim dosyasını seçin. Resminiz form üzerine yerleştirilecektir… Resmi sürükleyerekte konumun değiştirebilirsiniz…

Panel: Bu bileşen form üzerine yerleştirdiğimiz bileşenlerin kullanıcıya daha derli toplu gösterilmesi ve uygulama geliştirme aşamasında konuyla ilgili bileşenlerin bir araya toplanarak daha kolay kontrol edilebilmesi için kullanılır. Uygulamaları geliştirirken bileşenlerimizi form üzerine direkt olarak yerleştirmektense, paneller üzerine yerleştirmemiz, daha sonraki düzeltmelerde bize büyük kolaylık sağlar. Örneğin uygulamalarımız ile ilgili birçok düğmemiz varsa bu düğmelerin tümünü bir panel üzerine, kullanıcının bilgi girişi yapacağı diğer bileşenler ise bir başka panel üzerine yerleştirilebilir…

ALINTI

ADIM ADIM DELPHI – 4

Şimdi de programımıza klavye kullanılarak nasıl komut verildiğini öğreneceğiz. Örnek olarak programımızı herhangi bir klavye tuşuyla kapatmayı öğrenelim. Mesela sık kullanılan ESC tuşu ile.

1-) Yeni bir form oluşturalım.
2-) “Object Inspector” penceresindeki “Events” bölümüne girelim.
3-) “OnKeyPress” yerini bulun ve iki kez tıklayın. Bu bölüm klavye’den komut vermek için kullanılır. Klavye ile bağlanan görevler buradan ayarlanır… Daha detaylı olarak bir sonraki dersimizde öğreneceksiniz…

Resimlerin Görüntülenmesine Izin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek Için Üye Ol veya Giris Yap

4-) Karşımıza yine meşhur kod penceresi gelecektir.
5-) Programı klavyedeki ESC tuşuyla kapatılmasını sağlayan kod if key = #27 then Close; ‘dır… Buradaki 27 sayısı ESC tuşunu belirtir. Her tuşun sayı kombinasyonu farklıdır. (Diğer harflerin belirtildiği sayılar indirdiğiniz ZIP dosyasının içinde verilmiştir.)
6-) Her zaman ki gibi kodumuzu begin ve end; tagları arasına yerleştirip, (Run) diyoruz… Unutmadan her uygulamamızda prejenizi kaydederseniz daha iyi sonuç alırsınız… (Save Project As)

Resimlerin Görüntülenmesine Izin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek Için Üye Ol veya Giris Yap

 
ADIM ADIM DELPHI – 5

Umarım yavaş yavaş olayı kavramaya başlamışsınızdır :-) Az önce klavyedeki bir tuşa hangi komutla görev verileceğini öğrendiniz. Şimdi bu komutu başka şekilde kullanacağız… Hatırlarsanız komut if key = #.. then ‘di.
(.. yazan yere klavyedeki bir tuşa karşılık gelen sayı yazılıyordu hatırlarsanız) ve ayrıca “Close” yazmıyoruz çünkü o kapatmak için gerekli olan komuttu. Biz şu an kapatma ile ilgili bir şey yapmayacağımız için o komutu burada kullanmayacağız… Bu sefer klavyedeki bir tuşa basarak istediğimiz bir yazıyı form üzerindeki Memo (Metin Kutusu/ Edit bileşenine benzeyen başka bir bileşen) üzerinde çıkmasını sağlayacağız… Memo ile Edit bileşenleri birbirine çok benzerler. Bunları karıştırmayın sakın :-)

1-) İlk önce yeni form oluşturalım.
2-) Form üzerine Memo bileşenini ekleyelim.
3-) Form üzerindeki Memo bileşenini seçili duruma getirip, “Object Inspector” penceresindeki “Events” bölümüne girelim. “OnKeyPress”i bularak üzerine iki kez tıklayalım. Hatırlarsanız bu komut klavye tuşlarına atanan bir görevi gerçekleştirmek için kullanılan bir komuttu. Görevi ne olursa olsun, klavyedeki bir tuşa basılarak yapılan işlemler daima bu komut içinde gerçekleşir. Bunu unutmayın ;-). Bir de görev hangi bileşen üstünde gerçekleşecekse, onun “OnKeyPress”i kullanılmalıdır. Örneğin şu an bizim üzerinde çalıştığımız uygulamada görev hangi bileşen üzerinde gerçekleşecek.. Hadi tahmin edin. Tabii ki Memo bileşeninin üzerinde gerçekleşecek. O zaman bizde Memo bileşeninin “OnKeyPress”ini kullanacağız. Bunu yapabilmek için form üzerine eklediğimiz Memo bileşeninin üzerine bir kez tıklayarak seçili duruma getirin ve “Object Inspector” penceresindeki “Events” bölümüne giderek “OnKeyPress”in üstüne iki kez tıklayın. (Form üzerinde hangi bileşen seçili durumdaysa Events bölümünde onun OnKeyPress komutu görülür…) (Adım adım delphi 4’te programı ESC ile kapatma dersimizi hatırlayın. Burada görev form (program) üzerinde gerçekleşeceği için Form’un “OnKeyPress”ini kullandık) Karşımıza kod penceresi gelecek.
4-) Biz yine ESC tuşunu kullanalım. Gerekli komutumuz if key = #27 then memo1.Lines.Add('Mesajınız'); ‘dir.
Bu komutları ben size açıklayım tekrar…

if key = #27 then --> Bunu zaten biliyorsunuz. Klavyedeki tuşların kullanımını sağlayan komut.
memo1.Lines.Add('Mesajınız'); --> Memo bileşeninde mesajınızın görünmesini sağlayan kod.

Bu kodun Türkçesi şu yani --> 27 tuşuna basınca memo1 üzerinde ……… mesajını göster

Not: Ayrıca formunuzda birden fazla memo bileşeni varsa, bunlar memo2, memo3, memo4 …vs diye devam eder. Eğer onları kullanmak isterseniz kodumuzdaki memo1 yerine memo2, memo3 …vs yazarsanız o bileşen üzerinde gösterilecektir… Ayrıca bu Edit bileşeninde böyledir. Onda da sayıyı değiştirirseniz diğerinde gösterilecektir…

5-) Mesajımız “caner” olsun. (Kendi ismim, tabii siz kendi isminizi de yazabilirsiniz :-) Böylece kod penceresi aşağıdaki gibi olmalıdır.

Resimlerin Görüntülenmesine Izin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek Için Üye Ol veya Giris Yap

6-) Son olarak (Run) diyerek programımızı çalıştıralım. ESC tuşuna bastığımızda mesajınız belirecektir

ALINTI

13-) Son olarak da bileşen paletinden StatusBar’ı form’a ekleyin. Kendisi zaten otomatik olarak programın (formun) alt tarafına yerleşecektir…
14-) Ve tabii ki projemizi kaydetmeyi unutmayalım… File > Save Project As
15-) diyerek programımızı deneyelim. Böylece elimizde basit ama kullanışlı bir not defteri oldu… ;-)

Not: Programa girdiğinizde, Memo1 yazısıyla karşılaşmak istemiyorsanız, Memo bileşenini seçili duruma getirin. "Object Inspector" penceresindeki Line seçeneğine çift tıklayarak gelen penceredeki Memo1 yazısını silin ve OK ile çıkın.

İşte programımızn son hali. Tabii siz bunu geliştirebilirsiniz öğrendiğimiz bilgiler çerçevesinde…

Resimlerin Görüntülenmesine Izin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek Için Üye Ol veya Giris Yap

Ayrıca yaptığınız programların icon’unu (.ico) değiştirmek isterseniz Project > Options menüsünden Application bölümüne giriniz. Karşınıza programın şu anki iconu gelecektir. İconun yanındaki Load Icon ‘a tıklarsanız, çıkan pencerede kendi iconunuzu ayarlayabilirsiniz…
ADIM ADIM DELPHI – 8

Bu sefer de çok basit ama işe yarar bir şey öğreneceğiz. Forumdaki bir bileşene “Yazdır” komutunu vereceğiz. Yani yazıcımıza yazdırma komutunu göndereceğiz… Örneğin yukarıda bir not defteri uygulaması yapmıştık. Bu yazdır komutunu not defterine eklerseniz, yazılan yazıları yazıcıdan çıkarmasını sağlayabiliriz…

Artık bu zamanda ben size sadece komutu versem siz ne yapacağınızı bilmeniz gereken bir duruma gelmiş olmalısınız… ;-)

Yazıcıdan çıkartma komutu Print; ‘dir. Yani bir butona Print; kodunu verirseniz, o butona basıldığında form üzerindekileri yazıcıdan çıkarmanızı sağlar…

Kodu butonun kod penceresinde begin ve end; tagları arasına yerleştirin ve uygulamayı çalıştırın. (Biliyorsunuz ki herhangi bir bileşenin kod sayfasına girebilmek için form üzerinde o bileşene çift tıklamak gerekir.) İşte bu kadar..

Resimlerin Görüntülenmesine Izin Verilmiyor
Resimleri Görebilmek Için Üye Ol veya Giris Yap

ALINTI

Guzel anlatım olmus tsk ederiz !!.. Emege saglık ..

güzel anlatım
bilgiler için teşekkürler
çok makbule geçti